Tổng hợp

Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng 

Pierre-Auguste Renoir (1841 – 1919) là họa sĩ nổi tiếng người Pháp, ông được biết đến như người đi đầu của trường phái Ấn tượng nhờ loạt tác phẩm sang trọng, đơn cử Bal du moulin de la Galette (1876), Luncheon of the Boating Party (1880 – 1881), Dance in the Country (1883).

pierre auguste renoir hinh anh 1 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Vẻ lãng tử của danh họa Pierre-Auguste Renoir trong bức Self-Portrait (1876)

Nhờ tài nghệ của mình, danh họa phối hợp thành công chủ đề hiện đại với kỹ thuật đỉnh cao, qua đó làm sống lại những tinh hoa của hội họa Phục Hưng và tạo nên chuỗi tác phẩm mang giá trị bền vững, vượt không gian, thời gian.

Danh họa vì vậy trở thành “cây cầu” kết nối các bậc thầy cổ điển Rembrandt, Raphael, Peter Paul Rubens, Jean-Antoine Watteau, Eugène Delacroix với nhiều danh họa đương đại như Henri Matisse, Pablo Picasso.

Hành trình khám phá nghệ thuật của Pierre-Auguste Renoir

Pierre-Auguste Renoir chào đời năm 1841 trong một gia đình thường dân ở Limoges, miền Trung nước Pháp. Ông là con thứ sáu của Marguerite Merlet với Leonard Renoir, cặp vợ chồng thợ may.

Năm 1844, Renoir theo gia đình chuyển tới thủ đô Paris, trung tâm kinh tế, chính trị và văn hóa thời bấy giờ. Thành phố vì vậy nuôi dưỡng niềm đam mê, thúc đẩy Pierre-Auguste Renoir đi theo tiếng gọi nghệ thuật.

Những bước đệm dẫn dắt Pierre-Auguste Renoir đến với hội họa

Dẫu gia cảnh nghèo khó, cha mẹ Renoir vẫn cho phép cậu theo học trường Công giáo địa phương. Trong cùng thời gian, Pierre-Auguste Renoir còn tham gia dàn hợp xướng ở nhà thờ Saint-Roch, nơi cậu bộc lộ khả năng ca hát.

pierre auguste renoir hinh anh 2 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Nhà thờ Saint-Roch được xây dựng theo kiến trúc Baroque cổ điển

Qua nhiều buổi luyện tập, thầy giáo kiêm nhà soạn nhạc Charles Gounod phát hiện ra năng khiếu và khuyến khích Renoir theo đuổi âm nhạc. Tuy nhiên, những rào cản về tài chính buộc cậu bé phải từ bỏ ước mơ ca hát.

Năm 1854, Pierre-Auguste Renoir rời trường và học nghề ở nhà máy sản xuất sứ, nơi cậu vẽ trang trí cho các sản phẩm đĩa, lọ, tách. Nhằm nâng cao tay nghề, Renoir tham gia lớp dạy vẽ miễn phí bởi Louis-Denis Caillouette, nhà điêu khắc người Pháp.

Bén duyên với hội họa, cậu thiếu niên từ đó thường luyện tập bằng cách tham quan, sao chép tranh nơi bảo tàng Louvre. Khoảng thời gian yên bình ấy chỉ kéo dài đến cuối thập niên 1850 và bị gián đoạn bởi quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước Pháp.

Khi chiếc máy in tự động ra đời, nhiều nhân viên trang trí sứ như Pierre-Auguste Renoir lâm vào cảnh thất nghiệp. Tháng ngày kế tiếp, cậu kiếm sống bằng cách vẽ thuê cho các nhà truyền giáo hay trang trí quạt cầm tay.

Đầu thập niên 1860, nguồn tài chính của Renoir dần trở nên ổn định, điều đó tạo động lực cho cậu theo đuổi hội họa một cách nghiêm túc.

Chàng họa sĩ trẻ và nỗ lực chạm tới thành công

Mùa xuân năm 1862, Pierre-Auguste Renoir nhập học tại École des Beaux-Arts, trường nghệ thuật nổi tiếng bấy giờ. Không dừng lại ở đó, chàng trai trẻ còn tham gia lớp dạy vẽ tư nhân của Charles Gleyre, một họa sĩ Pháp gốc Thụy Điển.

pierre auguste renoir hinh anh 3 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Trường Mỹ thuật École des Beaux-Arts có bề dày kinh nghiệm hơn ba thế kỷ đào tạo các lĩnh vực nghệ thuật

Tại xưởng vẽ của Gleyre, Renoir kết bạn với các nghệ sĩ gồm Claude Monet, Alfred Sisley, Frédéric Bazille. Họ cùng nhau luyện tập và san sẻ khó khăn, từ đó thiết lập nên tình bạn khăng khít.

Năm 1864, Pierre-Auguste Renoir được Salon de Paris chấp thuận triển lãm La Esmeralda, bức họa lấy cảm hứng từ tiểu thuyết Nhà thờ Đức Bà Paris (Notre-Dame de Paris) của đại văn hào Victor Hugo.

pierre auguste renoir hinh anh 4 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Tiểu thuyết kinh điển Nhà thờ Đức Bà Paris (Notre-Dame de Paris) được chấp bút bởi đại văn hào Victor Hugo

Dẫu trưng bày tại Salon de Paris, tác phẩm lại không thu hút sự chú ý của giới chuyên môn, người họa sĩ trẻ vì vậy bày tỏ nỗi thất vọng và quyết định phá hủy bức tranh. Tuy nhiên, Renoir vẫn tiếp tục gửi họa phẩm đến Salon, bao gồm William Sisley (1864), Soirée d’été (1864).

pierre auguste renoir hinh anh 5 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
William Sisley (1864) thể hiện dấu ấn cổ điển mà Pierre-Auguste Renoir lĩnh hội từ những bậc thầy đi trước

Kết hợp nét cọ mềm mại với màu sắc trang nhã, người họa sĩ tái hiện thành công vẻ điềm đạm cùng phong thái đĩnh đạc ở William Sisley, cha của nghệ sĩ Alfred Sisley.

Hai năm kế tiếp, Pierre-Auguste Renoir đều đặn gửi tác phẩm đến Salon de Paris nhưng chúng bị từ chối bởi không phù hợp với tiêu chuẩn hàn lâm, đơn cử Diana (1867).

pierre auguste renoir hinh anh 6 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Tác phẩm Diana (1867) lấy cảm hứng từ vẻ đẹp hoàn mỹ trong câu chuyện cổ xưa

Khai thác chủ đề thần thoại, tác phẩm khắc họa vẻ rắn rỏi, nét cương nghị ở nữ thần Diana khi nàng săn bắn. Lấy cảm hứng từ phong cách của Gustave Courbet, bức tranh mang sắc màu tươi sáng, đường viền rõ ràng cùng chi tiết chân thực.

Năm 1868, may mắn mỉm cười với họa sĩ khi ông triển lãm thành công Lise with a Parasol (1867) tại Salon de Paris. Nhờ hiệu ứng tương phản và bảng màu tinh tế, họa phẩm nhận nhiều đánh giá tích cực.

pierre auguste renoir hinh anh 7 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Họa phẩm Lise with a Parasol ( 1867) là nét nhấn nhá tuyệt vời giữa bóng tối và ánh sáng

Thu hút sự chú ý của giới mộ điệu nhưng người họa sĩ vẫn gặp khó khăn tài chính, ông kiếm sống bằng cách vẽ chân dung cho giới quý tộc lẫn bạn bè. Thời kỳ ấy, Renoir thường nhận hỗ trợ từ Claude Monet, Alfred Sisley, Frédéric Bazille, Jules Le Coeur.

Nhờ sự giúp đỡ tận tình, Pierre-Auguste Renoir có thể chuyên tâm sáng tác và cho ra đời nhiều tuyệt tác nghệ thuật, từ In Summer (1868), The Fiances (1868), La Grenouillère (1869) đến A Nymph by a Stream (1869 – 1870).

Cuối thập niên 1860, họa sĩ gia nhập The Batignolles Group, nhóm nghệ sĩ cấp tiến gồm Édouard Manet, Claude Monet, Paul Cézanne, Camille Pissarro, Henri Fantin-Latour, Nadar, Edgar Degas và Émile Zola.

pierre auguste renoir hinh anh 8 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Nhóm tiên phong The Batignolles Group được Henri Fantin-Latour khắc họa trên A Studio at Les Batignolles (1870)

Tụ họp tại quán Café Guerbois vào thứ năm hàng tuần, họ trao đổi tri thức, phát triển ý tưởng và phong cách hội họa, qua đó đặt nền móng cho sự ra đời của chủ nghĩa Ấn tượng.

Tuy nhiên, mọi hoạt động nghệ thuật đều bị gián đoạn bởi chiến tranh Pháp – Phổ. Không tìm cách trốn tránh như nhiều họa sĩ đương thời, Renoir gia nhập đội kỵ binh và chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.

Sau khi chiến tranh kết thúc năm 1871, Pierre-Auguste Renoir trở lại thủ đô để tiếp tục hành trình nghệ thuật. Nhờ giới thiệu từ Claude Monet, Renoir đã bán một số tác phẩm cho các nhà buôn nổi tiếng Paul Durand-Ruel, Henri Rouart, Théodore Duret.

Dẫu tài chính ổn định, Renoir lại chứng kiến sự thất bại trong công việc lẫn tình cảm. Hai năm kế tiếp, họa phẩm của ông liên tục bị từ chối và không được phép trưng bày tại Salon de Paris. Nàng thơ kiêm người tình Lise Tréhot cũng rời đi, bỏ lại Renoir cùng nỗi buồn khôn nguôi.

Trường phái Ấn tượng cùng Pierre-Auguste Renoir

Năm 1874, Pierre-Auguste Renoir tổ chức triển lãm Ấn tượng cùng những gương mặt tiên phong như Claude Monet, Berthe Morisot, Paul Cézanne.

Triển lãm quy tụ loạt tác phẩm nổi trội gồm Hoarfrost (Camille Pissarro), The Dance Class (Edgar Degas), Impression Sunrise (Claude Monet), The Cradle (Berthe Morisot. Trong buổi trưng bày, Renoir mang đến bảy họa phẩm tâm đắc, nổi bật nhất là La Loge (1874), La Parisienne (1874), The Dancer (1874).

pierre auguste renoir hinh anh 9 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
La Loge (1874) là nét châm biếm đầy ý vị mà danh họa Pierre-Auguste Renoir đã tạo nên

Là viên ngọc quý từ trường phái Ấn tượng, La Loge mô tả lối sống hiện đại của người Paris và hàm chứa nhiều chi tiết châm biếm. Nhờ bản hòa tấu nhịp nhàng nơi màu sắc cùng sự tinh tế trên từng nét cọ, bức tranh đã minh chứng cho tài năng nghệ thuật của họa sĩ.

Dù buổi triển lãm vấp phải vô số lời chỉ trích, loạt họa phẩm trên vẫn được giới phê bình đón nhận. Hai năm sau, Pierre-Auguste Renoir tiếp tục tham gia triển lãm Ấn tượng với mười lăm tuyệt tác nghệ thuật, tiêu biểu là La Promenade (1870), Study Torso Sunlight Effect (1876).

pierre auguste renoir hinh anh 10 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Tuyệt tác La Promenade (1870) sở hữu chủ đề gần gũi và đường nét phóng khoáng

Năm 1877, Renoir góp mặt trong triển lãm Ấn tượng lần thứ ba cùng các họa sĩ Berthe Morisot, Alfred Sisley, Paul Cézanne, Edgar Degas và Claude Monet. Lần này, ông trưng bày hơn hai mươi họa phẩm, trong đó có Bal du moulin de la Galette (1876), The Swing (1876)

pierre auguste renoir hinh anh 11 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Bản hòa tấu của ánh sáng và âm thanh được Renoir ghi lại trong Bal du moulin de la Galette (1876)

Nhằm tái hiện khung cảnh nhộn nhịp ở nhà hàng Moulin de la Galette, danh họa kết hợp bảng màu tươi sáng, bố cục mới mẻ với đường nét uyển chuyển. Bức tranh Bal du moulin de la Galette vì vậy trở thành đại diện của trường phái Ấn tượng.

Tháng ngày sau đó, Renoir tạm dừng tham gia triển lãm độc lập và trở lại với Salon de Paris, nơi ông trưng bày The Cup of Chocolate (1878), Madame Georges Charpentier and her Children (1878).

pierre auguste renoir hinh anh 12 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Bức tranh ứng dụng bảng màu cổ điển cùng bố cục đơn giản

Sở hữu dấu ấn cổ điển, Madame Georges Charpentier and her Children mang lại danh tiếng cho Pierre-Auguste Renoir cùng nhiều khách hàng tiềm năng, giúp danh họa ổn định cả về vật chất lẫn tinh thần.

Pierre-Auguste Renoir và bước chuyển đổi trong thời kỳ Ingres

Đầu thập niên 1880, Pierre-Auguste Renoir du lịch đến các vùng đất Algeria, Madrid, Florence, Rome, Palermo, Naples, Marseille. Chuyến đi này cho phép ông chiêm ngưỡng tác phẩm từ các bậc thầy như Raphael, Titian và nhận ra vẻ thuần khiết, tính biểu đạt trên những kiệt tác cổ điển.

pierre auguste renoir hinh anh 13 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Thành phố Florence đẹp tựa bản tình ca nước Ý

Hành trình này đã thay đổi cách tư duy và khai thác nghệ thuật ở Renoir. Không còn mặn mà với trường phái Ấn tượng, danh họa gạt kỹ thuật từ chủ nghĩa để phát triển đường nét chính xác, bảng màu lạnh và bố cục chặt chẽ.

Dựa trên đặc điểm ấy, giới nghiên cứu nghệ thuật đặt tên cho giai đoạn này là thời kỳ Ingres hoặc thời kỳ Khô. Một số tác phẩm nổi bật thuộc giai đoạn Ingres có thể kể đến Luncheon of the Boating Party (1880 – 1881), Dance at Bougival (1883), The Large Bathers (1884 – 1887).

“Vào khoảng năm 1883, tôi đã cạn kiệt chủ nghĩa ấn tượng và đi đến kết luận rằng tôi không thể tô hay vẽ nữa. Nói tóm lại, chủ nghĩa ấn tượng dẫn đến một ngõ cụt. Một nghệ sĩ vẽ trực tiếp từ thiên nhiên thực sự chỉ tìm kiếm không gì khác ngoài những hiệu ứng nhất thời. Người đó không cố gắng tự mình sáng tạo và kết quả là những bức tranh rất nhanh chóng trở nên đơn điệu.” – danh họa Pierre-Auguste Renoir

Cuối thập niên 1880, Pierre-Auguste Renoir mắc chứng viêm khớp, căn bệnh ảnh hưởng đến khả năng sáng tác của ông. Tuy nhiên, danh họa không đầu hàng trước số phận và tiếp tục hoạt động tích cực trong nhiều năm tháng kế tiếp.

Giai đoạn Xà cừ và loạt tuyệt tác của Pierre-Auguste Renoir

Năm 1890, Pierre-Auguste Renoir kết hôn với nàng thơ Aline Charigot, họ có với nhau ba người con Pierre Renoir, Jean Renoir, Claude Renoir. Lấy cảm hứng từ cuộc sống gia đình, các tác phẩm Gabrielle and Jean (1895 – 1896), The Artist’s Family (1896) lần lượt ra đời.

pierre auguste renoir hinh anh 14 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Danh họa lấy cảm hứng từ những người thân thuộc để tạo nên họa phẩm Gabrielle and Jean (1895 – 1896)

Bằng nét vẽ tỉ mỉ, hình ảnh chân thực, hiệu ứng ánh sáng tinh tế, Renoir khắc họa vẻ kháu khỉnh của con trai Jean Renoir khi cậu chơi đùa cùng người bảo mẫu Gabrielle Renard. 

Ngoài cuộc sống gia đình, thập niên 1890 còn chứng kiến bước phát triển mới trong nghệ thuật của Pierre-Auguste Renoir khi kết hợp chủ nghĩa Ấn tượng với phong cách Ingres.

Sử dụng đường cong mềm mại, màu sắc nhẹ nhàng và loại bỏ bố cục cứng nhắc, danh họa cho ra đời loạt tuyệt tác như Girls at the Piano (1892), Woman Playing a Guitar (1897), Bathers Playing with a Crab (1897).

pierre auguste renoir hinh anh 15 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Bảng màu trang nhã của Girls at the Piano (1892) là điểm hấp dẫn những người yêu nghệ thuật

Nhờ hiệu ứng trong suốt, tông màu ngọc trai cùng nét cọ linh hoạt, giới mộ điệu gọi tên thời kỳ này là giai đoạn Xà Cừ (La Période Nacrée).

Cuối thập niên 1890, Renoir phối hợp với Paul Durand-Ruel để tổ chức nhiều triển lãm lớn, danh tiếng của ông vì vậy lan rộng khắp trong và ngoài nước. Nhà nước Pháp thậm chí còn mua lại bức Girls at the Piano (1892) và trưng bày ở bảo tàng Luxembourg.

Với những đóng góp quan trọng, danh họa được chính phủ Pháp trao Huân chương Bắc đẩu bội tinh (1900), huân chương cao quý nhất trong lĩnh vực quân sự và dân sự.

Khoảng thời gian cuối đời danh họa Pierre-Auguste Renoir

Năm 1907, Pierre-Auguste Renoir chuyển đến thị trấn Cagnes-sur-Mer, tọa lạc tại miền Nam nước Pháp. Tận hưởng cuộc sống yên bình, danh họa cho ra đời các tuyệt phẩm gồm Roses in front of a Blue Curtain (1908), Claude Renoir in Clown Costume (1909), Nude (1910), The Coast at Cagnes, Sea, Mountains (1910).

pierre auguste renoir hinh anh 16 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Roses in front of a Blue Curtain (1908) là một trong những tác phẩm hiếm hoi mà danh họa khai thác đề tài tĩnh vật

Đầu thập niên 1910, chứng viêm khớp trở nặng khiến bàn tay danh họa biến dạng, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sáng tác. Năm 1912, sức khỏe của Renoir tiếp tục suy yếu khi bị đột quỵ, ông liệt và phải dùng xe lăn trong tháng ngày kế tiếp.

Do tình trạng sức khỏe, khả năng vẽ tranh của Pierre-Auguste Renoir bị hạn chế. Danh họa vì vậy chuyển hướng sang điêu khắc khi hợp tác với Richard Guino, nhà điêu khắc người Pháp gốc Catalan.

Phối hợp nhịp nhàng trong công việc, Renoir thực hiện bản phác thảo còn Guino đảm nhận quá trình chạm khắc. Cùng nhau, họ cho ra đời các tác phẩm The Judgment of Paris (1914), Venus Victorious (1914), Mother and Child (1916).

pierre auguste renoir hinh anh 17 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Vẻ mềm mại của bức tượng điêu khắc Mother and Child (1916)

Năm 1919, Pierre-Auguste Renoir đạt thành tựu lớn khi nhiều họa phẩm được bảo tàng Louvre mua lại, trưng bày cạnh nhiều kiệt tác. Tiếc rằng, danh họa qua đời do viêm phổi trong mùa đông cùng năm và được chôn cất ở xã Essoyes.

Nét cọ tinh tế của Pierre-Auguste Renoir

Giống Paul Cézanne với người chơi bài, Claude Monet cùng đóa hoa súng, Pierre-Auguste Renoir dành mối quan tâm đặc biệt cho vẻ đẹp phái nữ, nhịp sống sôi động tại Paris. Bằng góc nhìn sâu sắc, ông truyền tải dư vị cuộc sống qua nhiều họa phẩm như The Swing (1876), Two Sisters (1881).

pierre auguste renoir hinh anh 18 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Two Sisters (1881) là họa phẩm sơn dầu trên vải của Pierre-Auguste Renoir

Bảng màu nền nã, ánh sáng huyền diệu, đường viền mềm mại khi kết hợp đã trở thành điểm sáng trên tác phẩm của Renoir. Ngoài những đặc tính ấy, danh họa còn bắt trọn khoảnh khắc và nhẹ nhàng đặt chúng lên từng nét cọ, biến tranh vẽ thành “chuỗi ảnh” sống động.

Những mảnh ghép nhiệm màu trong Bal du moulin de la Galette (1876) 

Ra đời cuối thế kỷ mười chín, Bal du moulin de la Galette (1876) là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất thuộc trường phái Ấn tượng. Qua nét cọ của Pierre-Auguste Renoir, bức tranh truyền tải bầu không khí sôi động tại quán rượu Moulin de la Galette, tụ điểm giải trí của tầng lớp lao động.

pierre auguste renoir hinh anh 11 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Bal du moulin de la Galette được ví như bữa tiệc của ánh sáng và đường nét

Sau một tuần làm việc mệt mỏi, người công nhân Paris thư giãn bằng các hoạt động khiêu vũ, ăn uống và tán gẫu. Tất cả khoảnh khắc đời thường được gói gọn trong hình thức phong phú, nét vẽ uyển chuyển cùng hiệu ứng lấp lánh. 

Nhờ kỹ thuật điêu luyện, danh họa đã “thổi hồn” vào cảnh sắc, nhân vật khi sử dụng những gam màu đối lập. Xen kẽ đốm sáng với tông lam đậm, những tia nắng dường như lan tỏa khắp bức họa, khiến khung cảnh trở nên rực rỡ hơn cả.

Sự đa dạng về sắc độ còn tạo hiệu ứng chuyển động trên tuyến nhân vật, qua đó người xem có thể cảm nhận âm nhạc du dương, bước nhảy nhịp nhàng cùng cử chỉ duyên dáng. Dù bối cảnh có phần đông đúc, bố cục vẫn được thiết lập kỹ càng để tạo “cảm giác thoáng qua” đầy cuốn hút, in đậm phong cách Ấn tượng.

“Nỗi đau sẽ qua đi, nhưng vẻ đẹp vẫn vẹn nguyên.” – Pierre-Auguste Renoir

Nhằm xây dựng ý tưởng, Pierre-Auguste Renoir mời những người bạn làm mẫu cho bức họa. Khi ngắm nhìn tác phẩm, người xem dễ dàng nhận ra nhiều gương mặt quen thuộc từ diễn viên Jeanne Samary, họa sĩ Pierre-Franc Lamy, nghệ sĩ Norbert Goeneutte đến nhà phê bình Georges Rivière.

Một điểm đáng chú ý là Bal du moulin de la Galette không hướng đến giới quý tộc mà tập trung vào cuộc sống của tầng lớp lao động. Chính điểm này giúp tác phẩm vượt khỏi giới hạn truyền thống, đồng thời bày tỏ quan điểm rằng nghệ thuật vẫn luôn bắt nguồn từ điều bình dị nhất. 

Luncheon of the Boating Party (1880 – 1881) và bữa tiệc sôi động

Là lời tạm biệt dành cho trường phái Ấn tượng, Pierre-Auguste Renoir tích hợp chân dung, tĩnh vật với ngoại cảnh để tạo nên một tuyệt tác nghệ thuật, bức họa Luncheon of the Boating Party (1880 – 1881).

pierre auguste renoir hinh anh 19 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Luncheon of the Boating Party là điểm sáng của buổi triển lãm Ấn tượng lần thứ bảy

Trong khung cảnh đầy nắng tại nhà hàng Maison Fournaise, nhóm nhân vật đang tận hưởng cuộc sống, thư giãn bên dòng sông Seine. Để quên đi những bộn bề, họ cùng nhau tổ chức bữa tiệc giản dị, thân mật mà ấm cúng.

Với nét cọ nhanh đầy cuốn hút, Renoir đã “thổi” vào bức họa luồng sinh khí đặc biệt, khiến các đối tượng trở nên sống động. Từ bối cảnh, đồ vật đến con người, mọi chi tiết như hiện lên trước mắt người xem, mang đến những rung cảm chân thực.

Phối hợp vẽ tranh ngoài trời với trong xưởng, danh họa đã mô tả chân dung nàng thơ Aline Charigot, họa sĩ Gustave Caillebotte, diễn viên Ellen Andrée, biên kịch Eugène Pierre Lestringuez, nhà thơ Jules Laforgue và nghệ sĩ Paul Lhote.

“Đây là một trong những thứ tuyệt vời nhất mà Renoir đã vẽ. Có những nét vẽ thực sự ấn tượng – nét vẽ chân thực – đó là kết quả của hiệu ứng ngẫu nhiên giữa màu sắc chứ không phải đường nét. Đó là một trong những những tác phẩm đẹp nhất từng được tạo ra bởi một nghệ sĩ Ấn tượng.” –  nhà phê bình kiêm nhà thơ Paul Armand Silvestre

Không chỉ khắc họa nhan sắc, Pierre-Auguste Renoir còn lột tả tính cách ở từng người qua dáng vẻ, cử chỉ lẫn ánh mắt. Hòa trộn hình thức phong phú, đường nét uyển chuyển cùng mảng màu lấp lánh, bức tranh nhận vô số lời khen từ giới phê bình tại triển lãm năm 1882.

Chủ nghĩa cổ điển trên họa phẩm Les Grandes Baigneuses (1884 – 1887)

Lấy cảm hứng từ chuỗi tác phẩm kinh điển của thời kỳ Phục Hưng, Pierre-Auguste Renoir đã sáng tác họa phẩm Les Grandes Baigneuses (1884 – 1887), bức tranh khắc họa những người phụ nữ đang tắm rửa, nô đùa.

pierre auguste renoir hinh anh 20 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Tác phẩm được giới mộ điệu ví như “bản điêu khắc” của hội họa

Trên nền thiên nhiên, danh họa tô điểm từng chi tiết bằng nét vẽ mượt mà, gam màu tươi sáng cùng bố cục tinh tế. Áp dụng phương pháp lý tưởng hóa, nhan sắc kinh diễm ở ba cô gái được tái hiện, nhân vật trong tranh đẹp tựa nữ thần Hy Lạp.

Vẻ tuyệt mỹ ấy gợi nhớ đến một số kiệt tác như The Bath of the Nymphs (François Girardon), Venus and Cupid with a Satyr (Antonio da Correggio), Diana’s Bath (Francois Clouet), Diana after the bath (François Boucher).

pierre auguste renoir hinh anh 21 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
François Boucher tái hiện vẻ đẹp tuyệt sắc ở nữ thần La Mã Diana qua Diana after the bath (1742)

Dẫu sở hữu dấu ấn cổ điển, bức tranh vẫn lồng ghép nhiều yếu tố Ấn tượng gồm nét cọ nhanh, hiệu ứng thoáng qua ở hậu cảnh, nhờ đó thể hiện sự dung hòa hoàn hảo giữa phong cách truyền thống với hội họa hiện đại.

Để tạo nên Les Grandes Baigneuses (1884 – 1887), Pierre-Auguste Renoir đã nghiên cứu, chỉnh sửa tác phẩm trong gần ba năm và thực hiện vô số bản phác thảo, chân dung sơ bộ cùng tranh minh họa chi tiết.

Sau khi hoàn thiện, tác phẩm tạo nên “làn sóng” mới , thúc đẩy các họa phẩm tương tự ra đời, tiêu biểu là The Bather (Camille Pissarro), The Large Bathers (Paul Cézanne), Bathers (Salvador Dalí).

pierre auguste renoir hinh anh 22 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Bảng màu nền nã của Camille Pissarro trong tuyệt tác The Bather (1895)

Bức họa hiện được lưu trữ tại bảo tàng Nghệ thuật Philadelphia, nơi sở hữu bộ sưu tập đồ sộ với hơn hai trăm nghìn tuyệt tác nghệ thuật từ châu Âu, châu Mỹ đến châu Á.

Khối di sản nghệ thuật của Pierre-Auguste Renoir

Xuyên suốt nửa thập ký gắn bó với hội họa, Pierre-Auguste Renoir đã cho ra đời hơn bốn nghìn tuyệt tác, khối di sản khổng lồ trong giới nghệ thuật đương thời.

pierre auguste renoir hinh anh 23 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Bức tranh La Grenouillère (1869) đại diện cho trường phái Ấn tượng

Loạt tranh hiện thuộc bộ sưu tập của nhiều bảo tàng lớn trên thế giới gồm Musée d’Orsay ở Paris, bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan tại New York, phòng trưng bày Nghệ thuật Quốc gia ở Washington, D.C, quỹ Barnes tại Philadelphia.

Nhằm lan tỏa giá trị nghệ thuật, phòng trưng bày Bernheim-Jeune xuất bản Renoir. Catalogue Raisonné of Paintings vào năm 1914, cuốn danh mục tổng hợp những tác phẩm sơn dầu, tranh màu nước cùng bản phác thảo mà danh họa đã thực hiện.

Cuộc đời và tài năng của Pierre-Auguste Renoir còn được tái hiện qua La Vie et l’Œuvre de Pierre-Auguste Renoir, cuốn hồi ký chấp bút bởi nhà buôn nghệ thuật Ambroise Vollard.

pierre auguste renoir hinh anh 24 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
La Vie et l’Œuvre de Pierre-Auguste Renoir kể về cuộc đời và sự nghiệp hội họa của Pierre-Auguste Renoir

Không dừng lại ở cuộc trò chuyện thân mật hay những thương vụ nghệ thuật, cuốn sách mang đến cơ hội chiêm ngưỡng hơn bốn trăm tuyệt tác, trong đó nhiều bức họa thuộc sở hữu độc quyền của Vollard.

Nhờ vẻ đẹp trường tồn, chuỗi họa phẩm của Renoir luôn nổi bật trong các phiên đấu giá, một số tác phẩm còn thuộc hàng ngũ kiệt tác và được săn đón bởi các nhà sưu tầm, đơn cử Bal du moulin de la Galette (1876) trị giá lên tới 78,8 triệu USD.

Để vinh danh Pierre-Auguste Renoir, chính phủ Pháp sử dụng tên ông cho nhiều trường Đại học, Trung học ở các địa danh Cagnes-sur-Mer, Ferrières-en-Gâtinais, Chatou, Asnières-sur-Seine, Paris.

Nếu có cơ hội đến thăm vùng đất Cagnes-sur-Mer hay Essoyes, người yêu nghệ thuật có thể ghé thăm bảo tàng nhà Renoir, nơi danh họa sinh sống và làm việc trong những năm tháng cuối đời.

pierre auguste renoir hinh anh 25 - Pierre-Auguste Renoir: Từ nghệ sĩ vô danh đến bậc thầy Ấn tượng
Kiến trúc cổ điển của bảo tàng nhà Renoir tại Cagnes-sur-Mer

Ngoài bộ sưu tập tranh gốc, bảo tàng nhà Renoir còn là tổ hợp của nhiều căn phòng, xưởng vẽ với khu vườn, qua đó mở ra góc nhìn chân thực về con người lẫn cuộc sống của Pierre-Auguste Renoir.

Ngọc Vân

Đăng bởi: Hanoi1000.vn

Chuyên mục: Tổng hợp

Rate this post

Hanoi1000

Là một người sống hơn 30 năm ở Hà Nội. Blog được tạo ra để chia sẻ đến mọi người tất cả mọi thứ về Hà Nội. Hy vọng blog sẽ được nhiều bạn đọc đón nhận.

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button