Tài liệu

Phát triển bền vững là gì? Các mục tiêu PTBV của LHQ

1. Phát triển bền vững

Vận động và phát triển là mục tiêu cuối cùng của bất kỳ xã hội hay nền kinh tế nào. Tuy nhiên, những thập niên gần đây đã cho thấy sự dịch chuyển và đổi mới mạnh mẽ trong nhận thức và cũng như hành động của các quốc gia về tính chất của sự phát triển đó, với trọng tâm hướng đến „sự phát triển bền vững‟, thay thế cho sự phát triển nhanh, mạnh, nhưng không tính đến những hệ quả trước mắt và lâu dài đối với mọi mặt của đời sống, xã hội, và môi trường.

Quan niệm về PTBV được hình thành thông qua việc thừa nhận một thực tế rằng sự phát triển trong suốt cả quá trình dài trước đây thường gây ra những tác hại đối với tự nhiên cũng như với các di sản văn hóa của nhân loại, do vậy dẫn đến việc giảm thiểu khả năng của các thế hệ tương lai trong việc đáp ứng nhu cầu của chính họ. Trong bản báo cáo mang tính bước ngoặt “Tương lai chung của chúng ta” của Ủy ban thế giới về Môi trường và Phát triển (WCED) năm 1987, khái niệm PTBV được định nghĩa là “sự phát triển đáp ứng được những yêu cầu của hiện tại, nhưng không gây trở ngại cho việc đáp ứng nhu cầu của các thế hệ mai sau” (WCED, 1987). Mục tiêu cuối cùng của phát triển bền vững là cải thiện chất lượng cuộc sống của tất cả công dân trong một quốc gia và toàn thế giới – trong khi vẫn đảm bảo sự toàn vẹn của các hệ thống hỗ trợ cho cuộc sống của tất cả mọi người và các sinh vật khác.

Ba trụ cột của PTBV được xác định là: Thứ nhất, bền vững về mặt kinh tế, hay phát triển và duy trì được một nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng tốt song phải an toàn, chất lượng; Thứ hai, bền vững về mặt xã hội, đảm bảo công bằng xã hội và phát triển con người; Thứ ba, bền vững về sinh thái môi trường, là khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng môi trường sống.

Yếu tố con người được xem như một biến số mang tính cốt lõi trong PTBV (UNESCO, 2015). PTBV chỉ có thể đạt được thông qua mối quan hệ có trách nhiệm và hòa hợp giữa con người với nhau, và giữa con người với môi trường.

2. Các mục tiêu PTBV của LHQ

Các mục tiêu PTBV của LHQ

Chương trình nghị sự về PTBV đến năm 2030 của LHQ đề ra 17 mục tiêu chung về PTBV (gọi tắt là 17 SDGs) để các quốc gia định hướng cho việc lập kế hoạch, chương trình hành động của mình nhằm thực hiện các mục tiêu đó. 17 SDGs bao gồm:

  • Mục tiêu 1. Xóa nghèo dưới mọi hình thức ở mọi nơi
  • Mục tiêu 2. Xóa đói, đảm bảo anh ninh lương thực và cải thiện dinh dưỡng, phát triển nông nghiệp bền vững.
  • Mục tiêu 3. Đảm bảo cuộc sống khỏe mạnh và nâng cao phúc lợi cho tất cả mọi người ở mọi lứa tuổi.
  • Mục tiêu 4. Đảm bảo giáo dục chất lượng, công bằng, toàn diện, thúc đẩy cơ hội học tập suốt đời cho tất cả mọi người.
  • Mục tiêu 5. Đạt được bình đẳng giới và trao quyền cho tất cả phụ nữ và trẻ em gái.
  • Mục tiêu 6. Đảm bảo sự sẵn có và quản lý bền vững nguồn nước và cải thiện các điều kiện vệ sinh cho tất cả mọi người.
  • Mục tiêu 7. Đảm bảo việc tiếp cận năng lượng với giá cả hợp lý, tin cậy, bền vững và hiện đại cho tất cả mọi người.
  • Mục tiêu 8. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn, rộng mở và bền vững, việc làm đầy đủ và năng suất và công việc tốt cho tất cả mọi người.
  • Mục tiêu 9. Xây dựng cơ sở hạ tầng vững chắc, đẩy mạnh công nghiệp hóa rộng mở và bền vững, khuyến khích đổi mới.
  • Mục tiêu 10. Giảm bất bình đẳng trong mỗi quốc gia và giữa các quốc
  • Mục tiêu 11. Xây dựng các đô thị và các khu dân cư mở cửa cho tất cả mọi người, an toàn, vững chắc và bền vững.
  • Mục tiêu 12. Đảm bảo các mô hình tiêu dùng và sản xuất bền vững.
  • Mục tiêu 13. Có biện pháp khẩn cấp để chống lại biến đổi khí hậu và các tác động của nó.
  • Mục tiêu 14. Bảo tồn và sử dụng bền vững các đại dương, biển và các nguồn tài nguyên biển cho phát triển bền vững.
  • Mục tiêu 15. Bảo vệ, tái tạo và khuyến khích sử dụng bền vững các hệ sinh thái trên cạn, quản lý tài nguyên rừng bền vững, chống sa mạc hóa, chống xói mòn đất và mất đa dạng sinh học.
  • Mục tiêu 16. Thúc đẩy xã hội hòa bình và rộng mở cho phát triển bền vững, mang công bằng đến với tất cả mọi người và xây dựng các thể chế hiệu quả, có trách nhiệm và rộng mở ở tất cả các cấp.
  • Mục tiêu 17. Đẩy mạnh cách thức thực hiện và đem lại sức sống mới cho quan hệ đối tác toàn cầu để phát triển bền vững.

Dưới mỗi mục tiêu chung là các chỉ tiêu cụ thể cho việc thực hiện. SDG4 “Ðảm bảo nền giáo dục có chất luợng, công bằng, toàn diện, và thúc đẩy các cơ hội học tập suốt đời cho mọi nguời” bao gồm 8 chỉ tiêu cụ thể, đề cập đến các lĩnh vực, khía cạnh khác nhau của nền giáo dục, trong đó chỉ tiêu số 4.7 về phát triển bền vững được diễn đạt như sau:

“4.7. Đến năm 2030 đảm bảo tất cả người học nhận được kiến thức và kỹ năng cần thiết để thúc đẩy sự phát triển bền vững thông qua giáo dục về sự phát triển bền vững, lối sống bền vững, nhân quyền, bình đẳng giới; thúc đẩy một nền văn hóa hòa bình, không bạo lực, toàn cầu; coi trọng sự đa dạng văn hóa và sự đóng góp của văn hóa vào phát triển bền vững”

Như vậy, PTBV là một trong những trọng tâm của mục tiêu SDG4 về giáo dục, trong đó nêu bật tầm quan trọng của việc phải trang bị cho người học những kiến thức, kĩ năng cần cho sự PTBV của bản thân, cộng đồng cũng như xã hội, đồng thời nhấn mạnh đến ý nghĩa của sự đa dạng văn hóa và những đóng góp quan trọng của văn hóa – bao gồm văn hóa phi vật thể – đối với PTBV.

3. Khía cạnh văn hóa trong PTBV

Là một trong ba trụ cột (kinh tế, văn hóa – xã hội, môi trường) của PTBV, văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện PTBV, đồng thời đóng góp vào sự gắn kết, thúc đẩy mối quan hệ tương hỗ với các lĩnh vực kinh tế và môi trường.

Theo tài liệu Lăng kính Giáo dục vì sự phát triển bền vững (GDVSPTBV) – Công cụ rà soát chính sách và thực tiễn của UNESCO (2010), khía cạnh văn hóa trong PTBV bao gồm những nội dung cơ bản sau:

Có thể thấy, di sản văn hóa là một trong những trọng tâm của khía cạnh văn hóa trong PTBV. Đồng thời, di sản văn hóa còn có mối liên hệ mật thiết, tác động qua lại với những nội dung khác của khía cạnh văn hóa trong PTBV, như lòng tự hào dân tộc, bản sắc của các dân tộc thiểu số, phát triển văn hóa, tôn trọng sự đa dạng, du lịch văn hóa, kiến thức và các thực hành bản địa… Vì vậy, bảo vệ, phát triển và tôn vinh các di sản văn hóa – bao gồm di sản văn hóa vật thể và phi vật thể – vừa là một trong những con đường đạt được PTBV về mặt văn hóa, vừa đóng góp vào quá trình thúc đẩy sự phát triển toàn diện các khía cạnh khác liên quan đến kinh tế, xã hội, và môi trường của PTBV.

Rate this post

Hanoi1000

Là một người sống hơn 30 năm ở Hà Nội. Blog được tạo ra để chia sẻ đến mọi người tất cả mọi thứ về Hà Nội. Hy vọng blog sẽ được nhiều bạn đọc đón nhận.

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button
>
>