Cổ phiếu là gì? Vì sao nên đầu tư mua bán cổ phiếu?

Cổ phiếu là gì? Những điều cần biết về cổ phiết và đầu tư chứng khoán. Cổ phiếu là một khái niệm quen thuộc trong giới đầu tư tài chính và chứng khoán. Tuy nhiên, không phải nhà đầu tư nào cũng thật sự hiểu rõ cổ phiếu là gì, làm sao để mua bán và đầu tư cổ phiếu một cách hiệu quả nhất. Bài viết sau đây Kotra Hanoi sẽ đưa ra những thông tin trọn vẹn và trực quan nhất về khái niệm này.

Cổ phiếu là gì?

Cổ phiếu là một loại “giấy xác nhận” bạn có sở hữu cổ phần của một công ty cụ thể nào đó. Đây có thể là chứng chỉ hoặc bút toán, sổ sách, dữ liệu điện tử xác nhận bạn đang là cổ đông, có nắm giữ cổ phần và đồng chủ sở hữu của công ty.

Một công ty niêm yết trên sàn chứng khoán có thể có nhiều cổ đông, từ vài trăm cho đến vài trăm ngàn. Miễn cứ nắm cổ phiếu thì bạn được gọi là cổ đông của công ty.

Cổ phiếu là gì? Cổ phiếu (stock) đại diện cho phần tài sản mà bạn sở hữu tại một doanh nghiệp.
Cổ phiếu (stock) đại diện cho phần tài sản mà bạn sở hữu tại một doanh nghiệp.

Vì sao nên đầu tư mua bán cổ phiếu?

Việc nắm giữ cổ phiếu của một doanh nghiệp sẽ cho bạn quyền bỏ phiếu trong các cuộc họp cổ đông, nhận cổ tức hay có quyền bán/ sang nhượng cổ phần của mình cho người khác. Càng sở hữu nhiều cổ phần thì quyền biểu quyết của một cổ đông càng tăng lên. Cổ đông này có thể gián tiếp kiểm soát hướng đi của doanh nghiệp bằng cách tham gia bổ nhiệm hội đồng quản trị.

Điều này thể hiện rõ nhất khi một doanh nghiệp A mua lại một doanh nghiệp B. Để mua lại doanh nghiệp B, họ không cần phải mua lại tòa nhà, hay từng chiếc bàn, chiếc ghế… mà những gì họ cần làm đơn giản là mua lại phần lớn cổ phiếu, số lượng cổ phần đủ lớn để A có tiếng nói ảnh hưởng trong cuộc họp cổ đông của B. Hội đồng quản trị có ảnh hưởng đến doanh nghiệp, họ sẽ là người thuê các vị trí quản lý chuyên nghiệp như Tổng giám đốc, Giám đốc điều hành.

Tầm quan trọng của một cổ đông là người đó sẽ được hưởng một phần lợi nhuận của doanh nghiệp. Càng sở hữu nhiều cổ phiếu, phần lợi nhuận mà họ nhận được càng cao.

Phân loại cổ phiếu

Khi doanh nghiệp được thành lập, những người đồng sáng lập và các nhà đầu tư sớm sẽ là những cổ đông đầu tiên, hay còn được gọi là cổ đông sáng lập. Sau đó, doanh nghiệp phát triển và cần nhiều vốn hơn để mở rộng, lúc này doanh nghiệp sẽ phát hành cổ phiếu để huy động thêm tiền từ các nhà đầu tư khác. Lúc này, tỳ lệ cổ phần của những người sáng lập ban đầu sẽ thấp hơn so với trước đây. Giai đoạn này, doanh nghiệp và cổ phiếu của nó gọi là “tư nhân”.

Doanh nghiệp tiếp tục phát triển, lúc này sẽ có một bộ phận nhà đầu tư muốn bán cổ phần của họ để thu lời từ nguồn vốn ban đầu, đồng thời doanh nghiệp cũng cần thêm nguồn đầu tư để phát triển, mở rộng hoạt động kinh doanh. Lúc này, doanh nghiệp sẽ xem xét phát hành cổ phiếu công khai, gọi là IPO. Hành động này giúp chuyển đổi doanh nghiệp từ “tư nhân” sang “đại chúng”. Có hai loại cổ phiếu cơ bản mà doanh nghiệp phát hành: cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi.

Cổ phiếu phổ thông

Đây là loại cổ phiếu mà mọi người thường đề cập đến. Phần lớn cổ phiếu phát hành trên thực tế cũng là ở dạng này. Cổ phiếu phổ thông đại diện cho yêu cầu về lợi nhuận (còn gọi là cổ tức) và quyền biểu quyết của cổ đông. Mỗi cổ đông sẽ nhận được một phiếu bầu cho cổ phần sở hữu của mình, và họ có quyền tác động lên các hoạt động bầu thành viên HĐQT, giám sát các quyết định của Ban quản lý.

Cổ phiếu phổ thông là loại cổ phiếu mà phần lớn nhà đầu tư mua bán trên thị trường.
Cổ phiếu phổ thông là loại cổ phiếu mà phần lớn nhà đầu tư mua bán trên thị trường.

Về dài hạn, cổ phiếu phổ thông có thể mang lại lợi nhuận cao tương tự trái phiếu doanh nghiệp. Tuy nhiên, lợi nhuận cao cũng đi kèm với rủi ro cao, trong đó là khả năng mất toàn bộ số vốn đầu tư ban đầu nếu doanh nghiệp phá sản.

Cổ phiếu ưu đãi

Cổ phiếu ưu đãi có giá trị tương tự trái phiếu và thường không đi kèm quyền biểu quyết. Loại này phổ biến nhất là cổ phiếu ưu đãi cổ tức, nếu sở hữu loại cổ phiếu này thì bạn được đảm bảo số cổ tức nhận được cố định hàng năm. Điều này khác với cổ phiếu phổ thông, khi cổ tức phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, đồng nghĩa với việc bạn không thể nhận được “tiền lời” khi doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ.

Trong trường hợp doanh nghiệp phá sản, cổ đông ưu đãi sẽ là những người được ưu tiên thanh toán trước cổ đông phổ thông (tuy nhiên vẫn sau các chủ nợ).

Doanh nghiệp có thể tùy chỉnh phát hành các loại cổ phiếu khác nhau để phù hợp với nhu cầu của nhà đầu tư.

Làm sao để sở hữu cổ phiếu?

Có nhiều cách để trở thành một nhà sở hữu cổ phiếu, bạn có thể mua cổ phiếu trực tiếp từ doanh nghiệp, mua từ một cổ đông khác trên thị trường chứng khoán, hay trở thành một “shark tank” (nhà đầu tư).

Rót vốn vào các doanh nghiệp start-up

Trong thời kỳ đầu thành lập, các startup thường đi gọi vốn từ các nhà đầu tư để mở rộng hoạt động của mình. Nhà đầu tư ở đây (shark tank) có thể là các tổ chức tài chính, quỹ đầu tư như Mekong Capital, Dragon Capital, hay một cá nhân đại diện cho một tổ chức hoặc doanh nghiệp nào đó.

Lúc này, ngoài việc đồng sở hữu doanh nghiệp nhà đầu tư có thể tham gia vào hoạt động quản lý, điều hành doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp phát triển và được niêm yết trên sàn chứng khoán, những nhà đầu tư này có thể bán cổ phần doanh nghiệp của họ cho một nhà đầu tư khác để thu về lợi nhuận.

Trở thành nhà đầu tư chứng khoán

Tham gia vào thị trường chứng khoán là cách nhanh nhất để sở hữu cổ phiếu. Đây là nơi mà các doanh nghiệp IPO phát hành cổ phiếu công khai. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần hiểu rằng các doanh nghiệp thường không mua bán cổ phiếu của họ thường xuyên trên thị trường chứng khoán, mà họ có thể mua lại cổ phiếu, hoặc phát hành cổ phiếu mới để huy động thêm nguồn vốn.

Đầu tư vào chứng khoán là cách nhanh nhất để thu lời từ cổ phiếu.
Đầu tư vào chứng khoán là cách nhanh nhất để thu lời từ cổ phiếu.

Do đó, khi bạn mua cổ phiếu từ thị trường chứng khoán thì bạn không mua nó từ doanh nghiệp mà là mua lại từ một cổ đông hiện có khác. Tương tự, khi bán lại cổ phiếu thì bạn không bán cho doanh nghiệp mà bán cho cổ đông khác.  

Tại sao đầu tư chứng khoán khá dễ dàng?

Thứ nhất: Để được phép niêm yết, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện của Sở giao dịch chứng khoán, cụ thể:

Ví dụ để được niêm yết tại sàn GDCK HCM (Hose), doanh nghiệp cần:

  1. Vốn điều điều lệ thực góp từ 120 tỷ đồng;
  2. 2 năm liền kinh doanh có lãi, không có lỗ lũy kế tính đến thời điểm đăng ký niêm yết;
  3. Tỷ suất sinh lời ROE phải ít nhất từ 5% trở lên…

Những yêu cầu này góp phần giúp nhà đầu tư cổ phiếu loại bỏ rủi ro và không đầu tư vào những doanh nghiệp kinh doanh kém hiệu quả, thua lỗ triền miên.

Thứ hai: Bạn không cần quá nhiều tiền để sở hữu cổ phiếu

Ví dụ, giá thị trường hiện tại của cổ phiếu PNJ là 68.000 đồng/ cổ phiếu, đồng nghĩa với việc chỉ cần vài triệu đồng để bạn trở thành cổ đông của một doanh nghiệp kinh doanh trang sức, có nguồn tài chính ổn định.

Những gì bạn cần làm là mở một tài khoản chứng khoán và tham gia giao dịch.

Thu lợi nhuận từ chứng khoán như thế nào?

Có 2 cách để nhà đầu tư thu lời từ thị trường chứng khoán:

Lợi nhuận từ cổ tức tiền

Như đã đề cập, việc nắm giữ cổ phiếu sẽ giúp nhà đầu tư nhận được cổ tức từ doanh nghiệp. Cổ tức là một phần lợi nhuận sau thuế được doanh nghiệp chia cho cổ đông sau khi trích lập xong các quỹ theo quy định.

Ví dụ: CTCP Điện lực Nhơn Trạch 2 (MÃ CK: NT2) là một doanh nghiệp chia cổ tức bằng tiền cho cổ đông khá hậu hĩnh:

CTCP Điện lực Nhơn Trạch 2 (MÃ CK: NT2) là một doanh nghiệp chia cổ tức bằng tiền cho cổ đông khá hậu hĩnh

Lợi nhuận từ chênh lệch giá cổ phiếu

Lý thuyết là bạn mua cổ phiếu giá thấp rồi bán lại với giá cao, sau đó hưởng phần lợi nhuận đến từ chênh lệch giữa giá mua và giá bán cổ phiếu.

Để thành công trên thị trường chứng khoán, bạn cần liên tục trau dồi cho bản thân các kiến thức về đầu tư, tài chính, sau đó xây dựng chiến lược đầu tư hợp lý và tuân thủ chiến lược đó.

Hy vọng với nội dung bài viết về cổ phiếu là gì và các cách để đầu tư cổ phiếu hiệu quả sẽ đem lại thông tin hữu các cho bạn – nhà đầu tư thành công trong tương lai.

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x