Trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng đa dạng, việc cập nhật các quy định pháp lý mới nhất là yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp. Nghị định 46/2026/NĐ-CP ra đời như một “kim chỉ nam” mới thay thế các quy định cũ. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ Nghị định 46 là gì và những tác động của nó.
Tổng quan Nghị định 46/2026/NĐ-CP

Nghị định 46/2026/NĐ-CP là văn bản pháp quy quan trọng do Chính phủ ban hành vào ngày 26/01/2026. Đây là văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm 2010, nhằm siết chặt quản lý và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong giai đoạn mới.
Việc nắm vững nội dung Nghị định 46 không chỉ giúp các tổ chức tránh được các rủi ro pháp lý mà còn nâng cao uy tín thương hiệu trên thị trường. Dưới đây là những nội dung trọng tâm mà Nghị định này điều chỉnh:
- Công bố sản phẩm: Quy định chi tiết về việc đăng ký bản công bố hợp quy cho thực phẩm đã chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm và bao bì tiếp xúc trực tiếp.
- Thực phẩm biến đổi gen: Hướng dẫn cụ thể về bảo đảm an toàn sức khỏe và môi trường, cũng như quy định ghi nhãn bắt buộc đối với các sản phẩm này.
- Kiểm tra nhà nước: Đổi mới trình tự, thủ tục kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, bao gồm cả các trường hợp được miễn kiểm tra.
- Quản lý cơ sở sản xuất: Quy định về danh mục các đối tượng không cần cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP (an toàn thực phẩm) và quy trình thu hồi giấy phép khi có vi phạm.
Tình trạng hiệu lực: Nghị định 46/2026/NĐ-CP hiện nay ra sao?

Mặc dù được ban hành đầu năm 2026, nhưng một diễn biến pháp lý đáng chú ý đã xảy ra khiến các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm. Để quá trình chuyển đổi và thích nghi của thị trường diễn ra thuận lợi hơn, Chính phủ đã có những điều chỉnh về thời gian áp dụng thực tế.
Căn cứ theo Nghị quyết 09/2026/NQ-CP, hiệu lực của Nghị định 46/2026/NĐ-CP đã chính thức được tạm ngưng cho đến hết ngày 15/4/2026. Trong giai đoạn chuyển tiếp này, các tổ chức và doanh nghiệp sẽ tiếp tục thực hiện các hoạt động quản lý an toàn thực phẩm theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Việc tạm hoãn thi hành dựa trên đề xuất tại Tờ trình 238 của Bộ Y tế nhằm tháo gỡ khó khăn cho thị trường. Điều này giúp các đơn vị sản xuất kinh doanh có thêm thời gian quý báu để kiện toàn nhân sự và chuẩn bị hồ sơ bài bản, sẵn sàng đáp ứng những tiêu chuẩn mới khắt khe khi Nghị định 46 chính thức áp dụng trở lại.
Nghị định 46/2026/NĐ-CP áp dụng cho những đối tượng nào?
Một trong những câu hỏi phổ biến nhất bên cạnh việc tìm hiểu “Nghị định 46 là gì” chính là phạm vi ảnh hưởng của nó. Nghị định này bao phủ hầu hết các mắt xích trong chuỗi cung ứng thực phẩm tại Việt Nam, không phân biệt quy mô hay nguồn gốc vốn đầu tư. Căn cứ theo Điều 2 Nghị định 46/2026/NĐ-CP, đối tượng áp dụng bao gồm:
Cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam
Bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước về ATTP từ trung ương đến địa phương; các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể có đăng ký kinh doanh ngành nghề thực phẩm tại Việt Nam.
Tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam

Các doanh nghiệp FDI (Foreign Direct Investment), các văn phòng đại diện hoặc cá nhân người nước ngoài thực hiện các hoạt động sản xuất, gia công hoặc kinh doanh thực phẩm trên lãnh thổ Việt Nam đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định này.
Tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến ATTP
Nhóm này bao gồm các đơn vị cung cấp dịch vụ logistics, kho bãi và các trung tâm kiểm nghiệm thực phẩm. Ngoài ra, các bên tư vấn hồ sơ công bố hoặc thực hiện quảng cáo thực phẩm cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định này.
Nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất thực phẩm
Khi Nghị định 46/2026/NĐ-CP chính thức áp dụng lại sau thời gian tạm ngưng, các đơn vị sản xuất cần đặc biệt chú trọng đến các nghĩa vụ pháp lý. Những quy định này không chỉ là trách nhiệm mà còn là rào cản kỹ thuật giúp loại bỏ các cơ sở sản xuất kém chất lượng.
Dựa trên Luật An toàn thực phẩm 2010 và Nghị định 46, các cơ sở sản xuất phải tuyệt đối duy trì điều kiện vệ sinh và thiết lập hệ thống tự kiểm tra nghiêm ngặt. Chi tiết các nghĩa vụ cốt lõi như sau:
- Đảm bảo điều kiện sản xuất: Duy trì cơ sở vật chất, trang thiết bị đúng tiêu chuẩn và chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính an toàn của sản phẩm bán ra.
- Thông tin sản phẩm: Ghi nhãn chính xác, trung thực. Đặc biệt đối với thực phẩm biến đổi gen, tỷ lệ thành phần phải được minh bạch rõ ràng.
- Thiết lập quy trình tự kiểm tra: Doanh nghiệp phải có hệ thống giám sát nội bộ để phát hiện sớm các rủi ro nhiễm bẩn hoặc lỗi quy trình.
- Truy xuất nguồn gốc: Lưu giữ đầy đủ hồ sơ, mẫu thực phẩm để phục vụ việc truy xuất trong trường hợp có sự cố xảy ra.
- Xử lý sự cố: Kịp thời dừng sản xuất, thu hồi và tiêu hủy sản phẩm không đạt chuẩn, đồng thời chịu toàn bộ chi phí liên quan.
- Bồi thường thiệt hại: Có trách nhiệm bồi thường cho người tiêu dùng nếu sản phẩm gây ảnh hưởng đến sức khỏe do lỗi từ phía nhà sản xuất.
So sánh nhanh Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị định 15/2018/NĐ-CP
Để giúp doanh nghiệp dễ dàng hình dung sự thay đổi, việc so sánh giữa quy định cũ và mới là điều cần thiết. Nghị định 46 không phủ nhận hoàn toàn Nghị định 15 mà kế thừa và bổ sung các chế tài phù hợp với thực tiễn thương mại điện tử và công nghệ thực phẩm hiện đại.
| Tiêu chí | Nghị định 15/2018/NĐ-CP | Nghị định 46/2026/NĐ-CP |
| Phạm vi quản lý | Tập trung vào hậu kiểm, đơn giản thủ tục. | Siết chặt đăng ký bản công bố với nhóm thực phẩm đặc thù. |
| Thực phẩm biến đổi gen | Quy định chung chung. | Quy định chi tiết về tỷ lệ thành phần và cách ghi nhãn cụ thể. |
| Quảng cáo thực phẩm | Theo quy định pháp luật quảng cáo. | Bổ sung các quy định về quảng cáo trên nền tảng số và mạng xã hội. |
| Kiểm tra nhập khẩu | 3 phương thức (giảm, thông thường, chặt). | Tinh gọn trình tự, đẩy mạnh kiểm tra tại nguồn (nước xuất khẩu). |
Những câu hỏi thường gặp về Nghị định 46 là gì

Dù đã có văn bản hướng dẫn, nhưng thực tế triển khai luôn phát sinh những thắc mắc. Dưới đây là tổng hợp các câu hỏi mà bộ phận pháp lý của các doanh nghiệp thường xuyên đặt ra khi nghiên cứu về nội dung Nghị định 46 là gì.
Tại sao Nghị định 46 lại bị tạm ngưng?
Việc tạm ngưng theo Nghị quyết 09/2026/NQ-CP nhằm tạo điều kiện cho cơ quan quản lý hoàn thiện các phần mềm hệ thống tiếp nhận hồ sơ trực tuyến và giúp doanh nghiệp không bị gián đoạn hoạt động kinh doanh do chưa kịp thay đổi mẫu nhãn hoặc quy trình kiểm nghiệm.
Việc ghi nhãn thực phẩm theo Nghị định 46 có gì mới?
Nghị định 46 yêu cầu khắt khe hơn về cách thể hiện thời hạn sử dụng và các cảnh báo dị ứng. Đặc biệt, đối với các loại thực phẩm bảo vệ sức khỏe, các từ ngữ quảng cáo trên nhãn phải sát với hồ sơ đã công bố, tránh gây nhầm lẫn là thuốc chữa bệnh.
Hồ sơ đã nộp theo Nghị định 15 có phải nộp lại không?
Thông thường, các hồ sơ đã được cấp số tiếp nhận trước khi Nghị định mới có hiệu lực vẫn sẽ có giá trị đến hết thời hạn ghi trên giấy phép. Tuy nhiên, khi thực hiện gia hạn hoặc thay đổi nội dung, doanh nghiệp phải tuân thủ mẫu biểu của Nghị định 46.
Kết luận
Hiểu rõ Nghị định 46 là gì và lộ trình áp dụng của nó là bước chuẩn bị quan trọng để doanh nghiệp thực phẩm đứng vững trong năm 2026. Dù đang trong giai đoạn tạm ngưng, nhưng đây chính là “thời điểm vàng” để các đơn vị rà soát lại quy trình sản xuất, thiết kế lại bao bì và cập nhật kiến thức pháp luật cho đội ngũ nhân sự.
Việc tuân thủ Nghị định 46 không chỉ giúp doanh nghiệp thượng tôn pháp luật mà còn khẳng định uy tín thương hiệu trên thị trường. Đây chính là cam kết mạnh mẽ về trách nhiệm bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của người tiêu dùng Việt Nam.
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện nhất về Nghị định 46/2026/NĐ-CP. Đừng quên theo dõi hanoi1000.vn để cập nhật những thông tin pháp luật mới nhất!
